آخرین اخبار
کد خبر: ۳۹۹۴۹
تاریخ انتشار: ۲۳ تير ۱۳۹۸ - ۱۰:۴۶
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
انتقاد از دخالت دولت در کسب و کار
یک کارشناس اقتصادی دلایل دخالت دولت در اقتصاد را تشریح و تصریح کرد: حضور پررنگ دولت در اقتصاد موجب خروج بخش خصوصی خواهد شد که تخصیص ناکارا و غیربهینه منابع و در نتیجه کاهش کارایی اقتصادی را به‌دنبال خواهد داشت.
به گزارش شروع آنلاین مهرداد رحمانی ، استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان  درباره لزوم دخالت دولت در اقتصاد اظهار کرد: دولت باید مواقعی در اقتصاد دخالت کند که مکانیسم بازار به تنهایی قادر به تخصیص بهینه منابع و ایجاد کارایی در اقتصاد نباشد، البته ناتوانی مکانیسم بازار خودش شرط لازم و نه کافی برای دخالت دولت در اقتصاد است؛ شرط کافی برای دخالت دولت این است که دولت با نقش‌آفرینی خود نارسایی‌های موجود را کاهش دهد.

وی ادامه داد: به‌طورکلی چند دلیل برای دخالت دولت در اقتصاد وجود دارد که تولید کالاها و خدمات عمومی، توزیع مجدد درآمد، ایجاد ثبات اقتصاد، انحصار طبیعی و عوامل مثبت و منفی خارجی از جمله این عوامل است.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه تولید کالا و خدمات عمومی یکی از مهم‌ترین دلایل دخالت دولت در اقتصاد است، عنوان کرد: کالا و خدمات عمومی، کالا و خدماتی هستند که نمی‌توان مصرف آن را برای افراد منع کرد و مصرف یک فرد مانع مصرف دیگری نخواهد بود؛ در نتیجه بنگاه‌هایی که در اقتصاد فعالیت دارند و هدف‌شان حداکثرسازی سود است و هیچ انگیزه‌ای برای ارائه کالا و خدمات عمومی ندارند که البته این به معنی بی‌اهمیت بودن کالا و خدمات عمومی نیست.

رحمانی تصریح کرد: بنگاه‌های ارائه خدمات نمی‌توانند درآمدی برای خود تعریف و سود کسب کنند، به همین دلیل باید صرفاً هزینه و زیان کنند، در نتیجه بنگاه‌های خصوصی انگیزه، تمایل و رغبتی برای ارائه کالا و خدمات عمومی ندارند و این وظیفه، بر دوش دولت خواهد بود که این کالا و خدمات را ارائه دهد؛ از جمله کالا و خدمات عمومی می‌توان به امنیت، وجود هوای پاک، محیط‌زیست پاک، وجود جاده‌ها در سطح کشور و فضاهای سبز شهری اشاره کرد.

وی با اشاره به اینکه توزیع مجدد درآمدها از دیگر دلایل دخالت دولت‌ها در اقتصاد است، عنوان کرد: درآمد افراد در هر اقتصادی با هم یکسان نیست؛ اگر فاصله درآمدی بین افراد در دهک‌های درآمدی خیلی شدید و حاد نباشد دولت آن کشور دغدغه‌ای به نام توزیع مجدد درآمد را حس نخواهد کرد.

این کارشناس اقتصادی اضافه کرد: در کشورهای درحال‌توسعه و یا کمتر توسعه‌یافته، فاصله طبقاتی بالاست و درآمد افراد ثروتمند که در دهک‌های بالای درآمدی قرار دارند بعضاً چند ده برابر افراد فقیری است که در دهک‌های پایین قرار دارند، به‌همین دلیل دولت سعی می‌کند که وجوهی از ثروتمندان به‌عنوان مالیات اخذ و بخشی از آن را در قالب یارانه چه به‌صورت نقد و چه به‌صورت غیرنقدی و کالایی در بین افراد فقیر که در دهک‌های پایین درآمدی هستند توزیع کند تا از این طریق شکاف طبقاتی بین ثروتمندان و فقرا را کاهش دهد.

وی اظهار کرد: دلیل آخر برای دخالت دولت در اقتصاد انحصار حقیقی یا انحصار طبیعی است؛ در برخی از بازارها بنگاه‌ها اگر مقیاس تولید خود را بزرگ‌تر کنند با بازدهی بالا نسبت به تولید فزاینده مواجه خواهند بود و می‌توانند سود خود را افزایش دهند به‌همین دلیل برای یک بنگاه این توجیه اقتصادی وجود دارد که در گذر زمان تولید خود را بزرگ‌تر کند؛ به‌گونه‌ای که در بلندمدت تبدیل به یک انحصارگر مطلق در آن بازار شود.

رحمانی تصریح کرد: حضور پررنگ دولت در اقتصاد موجب خروج بخش خصوصی از این بخش خواهد شد که تخصیص ناکارا و غیر بهینه منابع و درنتیجه کاهش کارایی اقتصادی را به‌دنبال خواهد داشت.

وی بیان کرد: تغییر سطح نسبی قیمت‌ها هم یکی از عواملی است که باعث می‌شود بگوییم دولت باید دخالت محدودی در اقتصاد داشته باشد به‌طوری‌که گاهی شاهد هستیم که دولت برای تعیین کف قیمت برای حمایت از تولیدکنندگان و یا تعیین سقف قیمت برای حمایت از مصرف‌کنندگان اقدام به تغییر سطح نسبی قیمت‌ها می‌کند و این هم به‌نوعی تخصیص نابهینه منابع را در اقتصاد به‌دنبال دارد.

این کارشناس اقتصادی عنوان کرد: افزایش تصدی‌گری دولت در اقتصاد باعث می‌شود دولت از وظایف اصلی و ذاتی خود غافل بماند لذا تا جایی که ممکن است باید تصدی‌گری و بنگاه‌داری را در اقتصاد کاهش دهد و دنبال وظایف نظارتی و حاکمیتی خود باشد.

وی تشریح کرد: در این حالت دولت وظیفه دارد با نقش‌آفرینی و مداخله خود از طریق ایجاد قوانین و مقررات درجه حصار را کاهش دهد و ایجاد رقابت کند، چون رقابت باعث حداکثرسازی منافع مصرف‌کنندگان در یک اقتصاد می‌شود و انحصار منافع مصرف‌کنندگان در اقتصاد را نیز به‌شدت کاهش خواهد داد و صرفاً منافع آن تولیدکننده انحصارگر را حداکثر می‌کند.

رحمانی عنوان کرد: هدف دولت چنین است که منافع مصرف‌کنندگان و رفاه اجتماعی را افزایش دهد که در چنین شرایطی الزاماً باید در اقتصاد دخالت کند و با ایجاد قوانین و مقررات جلوی انحصار را بگیرد و بازارها را به سمت رقابتی شدن بیشتر سوق دهد تا بتواند منافع مصرف‌کنندگان را حداکثر کند.

 

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: