آخرین اخبار
کد خبر: ۳۹۵۷۴
تاریخ انتشار: ۱۸ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۶:۵۸
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
شروع اجرای برنامه بازار باز و اثرات آن در اقتصاد را بررسی می کند
گروه اقتصاد کلان:پس از تداوم چالش های اقتصادی در ماه های اخیر به نظر می رسد در روزهای اینده رخدادهای خوبی در حوزه اقتصاد رخ دهد و در یکی از مهمترین برنامه ها دولت قصد دارد با راه اندازی بازار باز به جنگ تورمی برود که این روزها کمی نگران کننده تر از قبل در حال افزایش است.

به گزارش شروع،حسن روحانی رئیس جمهور کشورمان پس از نماز عید سعید فطر به خبرنگار صدا و سیما گفت که برنامه های اقتصادی دولت به زودی در زندگی مردم تاثیر خواهد گذاشت و برخی از مشکلات آنان بر طرف خواهد شد.خبری که می تواند موجب افزایش امید در اقتصاد بحران زده ایران باشد و زمینه ساز بهبود شرایط را فراهم کند.در این میان اجرایی شدن و ساز و کار عملیات بازار باز در روزهای آینده  موضوعی است که می تواند یکی از گام های مهم دولت برای بهبود شرایط کنونی و تحقق وعده رئیس جمهوری باشد.

 شورای عالی هماهنگی اقتصادی سال گذشته تصویب کرد که بانک مرکزی مجاز به عملیات بازار باز است و می‌تواند برای اعمال سیاست پولی، نسبت به خرید و فروش اوراق مالی اسلامی منتشر شده از سوی دولت اقدام کند. موضوعی که حال پس از گذشت ماه ها در دستور کار دولت قرار گرفته و قرار است راهکاری مهم باشد برای کنترل برخی شاخص های اقتصادی.

برخی کارشناسان  معتقدند این ابزار امکان مناسبی به بانک مرکزی می‌دهد تا به اتکای آن بتواند کنترل لازم را بر رشد نقدینگی و تورم داشته باشد. درواقع بانک مرکزی در بازار بین‌ بانکی نسبت به خرید و فروش اوراقی که دولت منتشر کرده، اقدام می‌کند.

موضوعی که رئیس کل بانک مرکزی هم بر آن تاکید کرده و گفته است هدف اصلی و کلیدی چرخش سیاستی به عملیات بازار باز و کنترل نرخ سود کوتاه مدت، کنترل تورم است. چرا که، کنترل کل‌های پولی (ترازنامه بانک مرکزی) در دهه‌های اخیر،نتوانسته به نحو پایدار تورم راکنترل کند.

عبدالناصر همتی درخصوص برنامه عملیات بازار باز که درآینده نزدیک اجرایی خواهد شد طی یادداشتی در صفحه شخصی خود در اینستاگرام چند نکته را توضیح داده است.

وی تاکید می‌کند : تا به امروز ، چون بانک مرکزی اجازه خرید اوراق دولتی را نداشت ، نرخ این اوراق در معاملات بین کنشگران بازار تعیین می شد و بدیهی است که نرخ ، شامل درجه‌ای ازهزینه‌های ریسک و تنزیل بود . با ورود بانک مرکزی و عملیات بازار باز ، این هزینه‌ها کاهش یافته و نرخ تنزیل بین بانک‌ها نیز در محدوده نرخ سیاست گذاری بانک مرکزی قرار می‌گیرد .

رئیس کل بانک مرکزی می‌افزاید: بدیهی است برای انجام عملیات بازار باز به حجمی از اوراق دولتی نیاز است ،چونکه پس از اجرایی شدن این ابزار، بدون خرید اوراق ، هیچ نقدینگی به بانک‌ها اعطا نخواهد شد. لذا، وجود اوراق شرط لازم این عملیات است. ولی ، به معنای  موظف کردن دولت برای انتشار اوراق نیست .

 دکتر همتی تأکید می‌کند: بنابرین دولت بر اساس نیازهای بودجه‌ای خود و با توجه به وضعیت چرخه اقتصاد و ضرورت پایداری مالی و بدهی خود باید به انتشار اوراق دست بزند .

دکتر همتی تأکید کرد: بدیهی است که هدف این عملیات، اعمال یک سیاست انبساطی پولی نبوده، بلکه تغییر بنیادی در کانال انتقال سیاست پولی است و البته،همزمان بانک مرکزی به دنبال اصلاح و سالم سازی ترازنامه بانک‌ها  است. در واقع هدف اصلی،حفظ ثبات اقتصادی است که خود پیش نیاز افزایش رشد اقتصادی است

بر اساس گزارش های منتشر شده عملیات بازار باز در بیش از 150 کشور جهان تورم را کنترل کرده است .

علی سعدوندی، مدرس دانشگاه  و کارشناس اقتصادی در این زمینه به خبرنگار شروع گفت: پس از دهه‌ها تجربه جهانی ثابت شده که عملیات بازار باز تنها سیاست‌ پولی است که برای کنترل تورم بسیار مؤثر است. ترکیب عملیات بازار باز و کریدور نرخ بهره می‌تواند عرضه پایه پولی در بازار بین‌بانکی را کاملاً کنترل کرده و از این طریق نقش تثبیتی بر رشد نقدینگی و به‌تبع آن تورم داشته باشد. بانک مرکزی به جای اینکه مبالغی را با عنوان استقراض مستقیم به دولت پرداخت کند، مانند سایر فعالان بازار به‌طور غیرمستقیم از طریق خرید اوراق قرضه یا مشارکت دولتی، عملیات تزریق منابع پولی را در بازار بین‌بانکی انجام می‌دهد.

وی افزود: تفاوت عملیات بازار باز با سیاست‌گذاری‌های پولی این است که معکوس آن نیز ممکن است. همان‌طور که بانک مرکزی می‌تواند اوراق را در بازار خریداری کرده و به جامعه پول تزریق کند، در صورتی که انتظارات تورمی افزایش یافته و اقتصاد کشور به سمت تورم برود، بانک مرکزی این امکان را دارد تا اوراقی را که خریداری کرده، به فروش رسانده و بخشی از منابع بازار بین بانکی را جذب کرده و این‌گونه قدرت تسهیلات‌دهی بانک‌ها را کنترل کند و سیاست انقباضی را در پیش گیرد.

این استاد بانکداری با این وجود شرطی برای موفقیت عملیات بازار باز عنوان کرد و گفت: عملیات بازار باز شرطی دارد که باید رعایت شود. بانک مرکزی نباید تابعی از دولت باشد؛ بلکه باید مستقلاً تصمیم بگیرد، هر چند که دولت و بانک مرکزی با یکدیگر تعامل دارند. در آن صورت نیز بانک مرکزی در بسیاری اوقات علی‌رغم استقلالی که دارد، تحت سلطه مالی دولت قرار می‌گیرد. با تمام این‌ها بانک مرکزی باید مستقل باشد.

سعدوندی با اشاره به اثرگذاری عملیات بازار باز روی تورم اظهار کرد:  سیاست کنترل نقدینگی برای کنترل تورم دیگر کارایی ندارد.به این علت که آمار دقیقی برای نقدینگی نداریم و تعاریف مختلفی برای نقدینگی وجود دارد. یکی از دلایلش این است که نقدینگی به‌صورت درون‌زا در بانک‌های تجاری کشور تعیین می‌شود و اطلاعات بانک مرکزی در این زمینه کافی نیست.

این مدرس دانشگاه یادآور شد: بانک مرکزی از طریق عملیات بازار باز می‌تواند حتی تا یک‌صدم درصد نرخ‌های سود را نیز تعیین کند. بنابراین دقت سیاست‌گذار بالا می‌رود. تأثیر تعیین نرخ سود در اقتصاد بسیار بهتر و کاراتر از سیاست‌های دیگری بوده که برای کنترل تورم استفاده شده است.

سعدوندی با انتقاد از سیاست های اقتصادی کشور در سال های اخیر اذعان کرد: علم اقتصادی که در ایران تدریس می‌شود و در سیاست‌گذاری‌های کشور هم جاری است 20 تا 40 سال با اقتصاد پیشرو در سطح جهانی فاصله دارد. یکی از مشکلاتی که در حال حاضر وجود دارد این است که حتی اقتصاددان‌های ما نیز با عملیات بازار باز آشنا نبوده‌اند. کتاب‌های درسی 30 سال گذشته نشان می‌دهد که بر عملیات بازار باز به‌اندازه کافی تأکید نشده است.

وی در تشریح مهمترین چالش اجرای عملیات بازار باز در کشور تصریح کرد:  مهم‌ترین چالش اجرایی این است که باید بازار فعال اوراق مشارکت دولتی با سررسیدهای مختلف داشته باشیم که متأسفانه در حال حاضر این بازار را به‌صورت نقد و با کیفیت بالا نداریم. منتها پایه‌ریزی‌های آن انجام شده و به‌سرعت می‌توانیم این بازار را گسترش دهیم. عملیات بازار باز دقیقاً بازارگردانی بانک مرکزی بر روی اوراق مشارکت دولتی است. بازار اوراق دولتی گسترس نخواهد یافت، مگر اینکه بانک مرکزی به‌عنوان بازارساز در این بازار حضور داشته باشد.

بر اساس این گزارش بسیاری از کارشناسان اقتصادی مرتبط با دولت اجرای عملیات بازار باز را امیدوارنه توصیف کرده اند و معتقدند این عملیات می تواند تورم افسار گسیخته را مهار کند.حال باید منتظر ماند و دید آیا سیاست های دولت در زمینه این بازار اجرایی خواهد شد یا خیر.

برچسب ها: شروع
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: