آخرین اخبار
کد خبر: ۱۹۴۱۷
تاریخ انتشار: ۱۹ مهر ۱۳۹۶ - ۱۹:۳۵
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
گزارش «شروع» از اقدام کشورهاي همسایه برای مصادره ساز ايراني
گروه هنر_هنوز پرونده ثبت جهاني چند ساز ايران به نام کشورهاي ديگر بسته نشده که خبري مبني بر ثبت جهاني ساز «سنتور» به نام کشور چين از راه مي‌رسد.
 البته که اين موضوع را بهروز وجداني پژوهشگر، مترجم و مولف آثار موسيقايي يک شايعه مي‌داند اما ته دلمان خالي مي‌شود که نکند اين شايعه به زودي به واقعيتي تلخ تبديل گردد. 
اصلا چرا بايد درباره سازهاي اصلي ايراني، کساني اظهار نظر کنند و هويت سازهايمان را به يغما ببرند؛ کما اينکه اين ترس را داشته باشيم که روزي سازهايمان را به نام کشورهاي ديگر جستجو کنيم!
همين سال گذشته بود که«تار» ايراني به نام کشور آذربايجان ثبت شد. اتفاقا مدتی پیش خبری هم مبنی بر ثبت جهانی ساز دف بود که تن اهالی موسیقی را لرزاند.
 حالا در آستانه ثبت جهاني سازهاي اصيل مان چون «کمانچه» و «عود» هستيم که نکند کشوري ديگر مدعي اين سازهاي اصيل مان شود. اما اين را هم از ياد نخواهيم برد که آوازه ايران به نام موسيقي سنتي در جهان پيچيده است!
گويي اهالي موسيقي هوشيارند و خيلي از مسئولان در اين عرصه به خواب غفلت فرو رفته‌اند که آن هم مي‌تواند با تلنگري و با کمي‌هوشياري آنچه را که در آستانه از دست دادنش هستيم، زنده کنيم. 
با اين حال اين اتفاقات، وقتي پررنگ شد که کمانچه ايراني در يونسکو به ثبت رسيد تا براي هميشه روياي رفتن اين ساز به کشورهاي ديگر ناتمام باقي بماند. حالا دوباره درانتظار مي‌نشينيم تا ديگر سازهاي بي هويت مان را در يونسکو به ثبت برسانيم تا دست هيچ کشوري به سازهاي يتيم ما نرسد. 
طبق يک تحقيق، تمام سازهايي که در موسيقي اصيل ايراني به کار رفته است،ايراني بوده و از اين کشور به ديگر کشورها سفر کرده است و آن‌ها هم با سازهاي ما شريک شدند. به هر روي مهم پرداختن واقعي به اصالت و فرهنگ است. ساز هم يکي از اصالتهاي فرهنگ ماست. پس بايد در حفظ و ثبت آنها کوشا باشيم و قدرشان را بدانيم. اگر چند سال پيش در ثبت اين سازها هوشيار نبوديم، حالا بايد بيشتر از گذشته حصارهايمان را دور سازهاي اصيل بپچانيم که کسي جرات به نام زدن اين سازها را به نام کشور خود نداشته باشد.
در همين باره عضو کانون پژوهشگران خانه موسيقي نسبت به کم توجهي به نقش موسيقي براي عضويت ايران در سازمان تجارت جهاني و کنوانسيون «بِرن» هشدار داد.
بهروز وجداني پژوهشگر، مترجم و مولف آثار موسيقايي درباره فعاليت‌هاي پژوهشي خود به مهر گفت: تازه‌ترين کاري که به اتمام رسانده‌ام مستندسازي موسيقي مقامي‌خراسان و تحويل آن به پژوهشگاه ميراث فرهنگي بود که غير از انتشار قرار است در قالب يک مطلب جامع در سامانه اين مجموعه نيز قرار بگيرد.

وي ادامه داد: کار ديگري که براي ارايه‌اماده شده مرتبط با فعاليت‌هاي پژوهشگاه فرهنگ و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي‌است که روز دوشنبه ۲۴ مهر ماه سال جاري در قالب يک سخنراني به علاقه مندان ارائه مي‌شود. در اين پژوهش که با عنوان «ميراث فرهنگي ناملموس در اسناد سازمان تجارت جهاني و کنوانسيون بِرن با تاکيد بر موسيقي» انجام گرفته تلاش کردم نسبت به موضوع کپي رايت و ارتباط آن با موسيقي هشدارهاي لازم را بدهم و بگويم حضور در کنوانسيون برن که يک معاهده بين‌المللي در حوزه حق تکثير و حق مولف است فقط مخصوص حوزه نشر نيست بلکه موسيقي نيز در اين چارچوب قرار مي‌گيرد و ما اگر مي‌خواهيم وارد اين معاهده جهاني شويم بايد ابتدا مشکلات داخلي موسيقي کشورمان را مرتفع کنيم.
اين پژوهشگر توضيح داد: براي عضويت در کنوانسيون برن نيازمند حل مشکلاتي که هم اکنون در حوزه موسيقي کشورمان وجود دارد هستيم و در غير اينصورت حضور در اين معاهده جهاني شدني نيست. ما براي ورود به اين کنوانسيون بايد مشکلات موجود در راه کپي رايت در ايران را مرتفع کنيم. ما حتي در رده‌هاي بالاتر از جمله عضويت در سازمان تجارت جهاني نيز فارغ از حل مسايل مرتبط با حوزه اقتصاد به طور حتم با مشکلات ديگري نيز روبه رو خواهيم شد.
وجداني با اشاره به اينکه براي ورود به سازمان تجارت جهاني که بسياري از شرايط آن به مسايل اقتصادي باز مي‌گردد بايد به موضوعات ديگري چون «تنوع فرهنگي»، «ميراث فرهنگي» و هنرهاي مختلف نيز توجه کنيم، عنوان کرد: اين موضوعات بايد به نحوي در کشور ما اجرا شود که بناي آن رعايت قواعد جهاني و حل و فصل مشکلات است و اين هشداري است که بايد و حتما آن را جدي بگيريم. اگر ما حتي در حوزه اقتصاد هم همه مشکلات را حل کنيم قطعا براي ورود به سازمان تجارت جهاني بايد اصول ديگري را که به آن اشاره کردم رعايت کرده باشيم.
ثبت ساز سنتور توسط چيني‌ها صحت ندارد
سرپرست تدوين‌ پرونده‌هاي «موسيقي بخشي‌هاي خراسان» و «موسيقي اقوام ايراني» براي ثبت در فهرست نمونه ميراث فرهنگي ناملموس يونسکو در بخش ديگري از صحبت‌هاي خود در پاسخ به پرسشي مبني بر طرح برخي از شايعات براي ثبت جهاني ساز سنتور توسط کشور چين تصريح کرد: تا آنجا که من اطلاع دارم اين موضوع به هيچ عنوان صحت ندارد. به اين سادگي‌ها نيست که مديران هر کشوري صبح بيدار شوند و نسبت به ثبت جهاني يک ساز اقدام کنند و بعد همه چيز بر طبق خواسته آنها جلو برود. پروسه ثبت جهاني سازها دربرگيرنده اقداماتي زير نظر يونسکو است که کشورهاي ديگر نيز از طريق سامانه اينترنتي اين نهاد بين المللي آگاه مي‌شوند و حتي اگر حرف و موضوع و شکايتي هم در اين زمينه داشته باشند مي‌توانند تا يک سال درباره آن موضوع خاص اقدامات لازم را انجام دهند بنابراين مطمئن باشيد که هنوز موضوعي بر مبناي اينکه ساز سنتور توسط چيني‌ها در حال ثبت جهاني است امري کذب است و من آن را تاييد نمي‌کنم.
وي در پايان گفت: هم اکنون بازي «چوگان» مستقلا به نام ايران و ساز کمانچه در قالب يک پروژه مشترک ميان کشورهاي ايران و آذربايجان در مرحله ثبت ميراث جهاني قرار دارد که‌اميدوارم در اين دو مورد بتوانيم به نتايج مثبتي برسيم.
در حال حاضر براي عود نيز اقداماتي انجام شده تا ثبت جهاني شود االبته سوريه، عراق و لبنان در خصوص ساز عود مدعي هستند اما ما زودتر اقدام کرديم و پرونده را به يونسکو فرستاديم که در آينده‌ نتيجه آن مشخص مي‌شود.
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: