کد خبر: ۱۸۶۵۸
تاریخ انتشار: ۱۴ شهريور ۱۳۹۶ - ۱۸:۴۲
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
گزارش وضعيت مطالعه از نگاه مديرعامل خانه کتاب؛
گروه فرهنگي؛شايد بهانه باشد؛ شايد بهانه‌هاي زيادي باشد که بخواهيم از نخواندن کتاب فرار کنيم. از وضعيت اقتصادي نه چندان خوب مردم تا بهانه انتشار کتاب‌هاي صوتي و ورود فضاي مجازي و کمبود وقت و ... همه بهانه‌هايي است که مردم را از خواندن کتاب دور مي‌کند.
البته‌امار نشان مي‌هد که اين بهانه‌ها که اگر بهانه باشند، طي سال‌هاي اخير جواب مثبت هم داده است. چرا که واقعا سرانه مطالعه در کشور نسبت به چند سال گذشته، افت عجيبي داشته است. 
اما اينکه چرا مردم کتاب نمي‌خوانند، هميشه مهمترين سئوالي بوده که هم از نويسندگان کتاب‌ها شده و هم علاقه مندان به کتاب اين موضوع را تاييد مي‌کنند. در اين بين سيدعلي کاشفي خوانساري در برنامه «چشم روشن» به سراغ مديرعامل خانه کتاب رفته است تا در اين مورد با او به صحبت بپردازد.
به گزارش مهر،مجيد غلامي‌جليسه مديرعامل خانه کتاب، ‌در ابتداي اين گفت و گو در پاسخ به کاشفي اظهار کرد: انس با کتاب مي‌تواند زندگي را شيرين و شيرين تر کند. اين توفيق از دوران طفوليت تا مدرسه و دبيرستان و حوزه علميه اصفهان با من همراه بود. از مقطعي هم نگاه من به کتاب دورتر و تاريخي تر شد.

دلايل علاقمندي مديرعامل خانه کتاب به نسخ خطي

وي افزود: يکي از دلايل اين موضوع راسته بازاري بود که من هر روز بايد طي مي‌کردم تا به حوزه علميه اصفهان برسم و با دستفروشي که کتاب‌هاي چاپ سنگي را مي‌فروخت هر روز برخورد مي‌کردم و اولين کتابي که از او خريدم مربوط به صرف و نحو عربي بود. اين کتاب در من انگيزه زيادي ايجاد کرد تا بررسي‌ها و مطالعات خود در حوزه ميراث را بيشتر کنم. اين کتاب باعث شد اولين مقاله‌ام را در ۱۷ سالگي درباره نويسنده اين اثر بنويسم که در کيهان فرهنگي چاپ شد و انگيزه خوبي براي من شد.
اين پژوهشگر و کتابشناس مرکز احيا نسخ خطي پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي‌ادامه داد: در حوزه علميه هم کتاب‌هاي مرتبطي داشتم و به مرور من اعتياد خوبي به اين حوزه پيدا کردم و زماني که پس از سال‌ها به قم آمدم، همين مسير را ادامه دادم و سعي کردم ثابت‌قدم‌تر، حرفه‌اي‌تر و دقيق‌تر باشم.
بيش از ۳۰۰ هزار نسخه خطي را فهرست‌نويسي کرده‌ايم
غلامي‌جليسه تاکيد کرد: حجم قابل توجهي از فرهنگ ما به شکل کتاب‌هاي خطي و چاپ سنگي نگاشته و منتشر شده و در کتابخانه‌هاي مختلفي يا کتابخانه‌هاي شخصي افراد نگهداري مي‌شود.  تا به حال بيش از ۳۰۰ هزار نسخه خطي را که در ايران موجود است فهرست‌نويسي کرده‌ايم. تا به حال بزرگان زيادي فهرست کتاب‌هاي خطي کتابخانه‌هاي مختلف را به نگارش درآورده‌اند اما برآورد اين است که ما تا به حال يک سوم نسخه‌هاي خطي موجود در ايران را فهرست‌نويسي کرده‌ايم. مثلا در کتابخانه ملي حجم قابل توجهي از کتاب‌هاي خطي فهرست نويسي نشده و سرعت ما نسبت به خريد کتاب يا اهداي آن‌ها و... قابل توجه نيست.
مولف «چاووشي نامه» تصريح کرد: بايد اتفاق بزرگي صورت بگيرد تا در وهله اول اين نسخه‌ها؛ شناسايي، ساماندهي و ديجيتالي شود و مسير طولاني پيش روي ما است. ما متاسفانه نيروي انساني متخصص براي اين حوزه را آنچنان که بايد نداريم.
وي در بخش ديگري از سخنانش گفت: خوشبختانه در چند سال اخير اتفاقات خوبي در اين حوزه افتاد که مي‌توانيم به آنها در دنيا فخر بفروشيم. در زمان رياست حجت الاسلام والمسلمين دکتر رسول جعفريان در کتابخانه مجلس مجموعه اي با نام اختصاري "دنا" دست نوشته‌هاي نسخه‌هاي اسلامي‌در ۱۲ جلد منتشر شد که يک فهرست نامگو و مختصر از مجموعه نسخه‌هاي خطي است که در کتابخانه‌هاي ايران جاي گرفته است. در ساليان بعد اين فهرست توسط حجت الاسلام والمسلمين درايتي تاليف و تدوين شد. چند سال بعد توسط خود ايشان مجموعه مفصل تري در ۴۵ مجلد توسط کتابخانه ملي چاپ شد. آثاري که هر کتابخانه مرجعي به آنها نياز دارد.
ديجيتال سازي ۵۰ هزار عنوان کتاب چاپ سنگي
جليسه درباره کتاب‌هاي چاپ سنگي گفت: از سال ۱۳۸۳ در موسسه بياض کار فهرست نويسي و ديجيتال سازي کتاب‌هاي سنگي را با يک تيم حرفه اي شروع کردم و اين کار هنوز در حال انجام است و کار کتابخانه‌هاي متعددي در ايران و خارج از ايران را انجام داده‌ايم. تاکنون چيزي در حدود ۵۰ هزار عنوان کتاب وجود دارد که اين رقم يک برآورد تقريبي است. اگر کتابهاي چاپ سربي دوره اول و دوم را اضافه کنيم مي‌توانيم بگوييم در دوره قاجار قريب به يک صد هزارعنوان کتاب در داخل ايران چاپ و انتشار پيدا کرده است. اگر خارج از ايران را اضافه کنيم، شايد چيزي حدود ۱۰، ۱۵ هزار نسخه به اين رقم اضافه شود.
مديرعامل موسسه خانه کتاب همچنين در بخش ديگري از سخنانش گفت: خوشبختانه طي دو دهه اخير رشد خوبي براي استفاده از فناوري براي کتاب و کتابخواني رخ داده است و شکل جديدي از مطالعه در فضاي مجازي تعريف مي‌شود و هر روز شاهد تعريفهاي جديدتري هستيم. وب‌سايت‌هايي که کتاب کاغذي مي‌فروشند شرايط خوبي را فراهم کردند که در نقاط مختلف کشور مردم کتابهاي مورد علاقه شان را دريافت کنند.
جاي هيچ بهانه‌اي براي کتاب‌نخواني نيست!
وي افزود: اکنون ما وبسايت‌هايي را داريم که ۴۰، ۵۰ هزار کتاب را پوشش مي‌دهند در حالي که کمتر کتابفروشي را مي‌توانيد بيابيد که چنين رقمي‌را پوشش بدهند. در کنار اين سايت‌ها، وبسايتهايي را داريم که کتابخانه‌هاي ديجيتال آنلاين دارند و با حق عضويت يا به صورت رايگان، مردم مي‌توانند از منابع انبوه آنها استفاده کنند. همچنين اپليکيشن‌هاي گوشي‌هاي هوشمند، همراه ما کتابخانه عظيمي‌را جابجا مي‌کنند و اين شکل جديد مطالعه و تحقيق و پژوهش، جاي هيچ بهانه اي را براي کتاب نخواني ما باز نمي‌کند! اينها نشان مي‌دهد ما آدمهاي بهانه جويي براي کتاب نخواندن هستيم!

در عرصه کتاب ديجيتال نوپا هستيم
غلامي‌جليسه در پاسخ به کاشفي خوانساري درباره‌امار کتابهايي که تا به حال فقط در عرصه ديجيتالي منتشر شده‌اند، تصريح کرد: در جريان نشر امروز ما، رقم اين اتفاق آنقدر بالا نيست. ما سال گذشته ۹۰ هزار عنوان کتاب داشته‌ايم که نيمي‌از آنها چاپ اول بودند اما اگر بخواهيم تعداد کتابهايي را که از اين تعداد ديجيتال شده‌اند بررسي کنيم، به رقم کمتر از يک درصد مي‌رسيم و در اين زمينه با کشورهايي چون روسيه و آمريکا که سهم کتاب الکترونيکشان ۱۵ تا ۳۰ درصد است، فاصله زيادي داريم و اين صنعت در کشور ما بسيار نوپا است. با اين حال مي‌توانيم به آينده نشر ديجيتال در ايران اميدوار باشيم.
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: